X Hout vs staal: de voor- en nadelen op een rij

Hout vs staal: de voor- en nadelen op een rij

Staal en hout, het zijn beide materialen die veel worden toegepast in de bouw. Ze passen binnen een circulaire toekomst. Ondanks dat de materialen prima samen gebruikt kunnen worden, zijn er ook veel verschillen. Voor een juiste keuze en inzet voor een project is het belangrijk de voor- en nadelen van de materialen te kennen. We zetten ze voor je op een rijtje.

Voordelen van staal

• Snelle bouwtijd van staalconstructies
  Een groot voordeel van het gebruik van staal in bouwconstructies is de snelle bouwtijd. Veel onderdelen worden tegenwoordig al prefab geproduceerd. Deze kunnen gemakkelijk naar de bouwlocatie worden getransporteerd en hier snel in elkaar worden gezet. Dit scheelt tijd en geld. 
  
  
• Minder milieubelasting
  Je zou het misschien niet direct denken, maar staal is duurzaam. De primaire grondstof van staal is ijzererts. Door het toenemende gebruik van ‘gebruikt’ staal is er bij de productie van nieuw staal steeds minder gebruik van deze grondstof nodig. Zo wordt al meer dan 80% van al het balkstaal gemaakt uit schroot. Tijdens het produceren van staal is er dus niet of nauwelijks bouwafval. Het bouwen met staal draagt dus bij aan milieubesparing in alle fasen van de levensduur. 
  
  
• Gemakkelijke te recyclen
  Staal kan relatief gemakkelijk van andere metalen worden gescheiden dankzij de ferromagnetische eigenschappen van het materiaal. Zo wordt bij thermisch verzinkt staal het zink van het staal gescheiden en vervolgens opnieuw gebruikt. Wanneer de gebruiksperiode van staal voorbij is, kan het materiaal gemakkelijk worden gedemonteerd en gerecycled. Het kan zelfs worden ‘geupcycled’ tot een nieuw product met nog betere eigenschappen. 
  
  
• Zowel esthetisch als functioneel
  Staal is een materiaal dat zowel esthetisch als functioneel wordt ingezet. Zo zien we dat staal vaak op functionele wijze wordt toegepast voor onder andere infrastructurele projecten of draagconstructies. Voor architecten is juist de uitstraling belangrijk. Bij bijvoorbeeld futuristische bouwwerken, kantoorgebouwen en woningen. Vooral het gebruik van staal aan de gevel is het eerste dat opvalt. Omdat staal van nature roestgevoelig is, is het belangrijk dat het materiaal goed beschermt wordt. Dit kan aan de hand van een conservering. Zoals een poedercoating, natlak of duplexsysteem (zink met verflaag). Ook kan met een conservering de gewenste afwerking en uitstraling bepaald worden. Denk aan de kleur en structuur. Bovendien zorgt een geschikte conservering van het staal ervoor dat de levensduur wordt verlengd. 
  
  
• Robuust en toch flexibel
  Gebouwen waar staal is gebruikt zijn makkelijker aan te passen of om uit te breiden dan bij hout. Staal is vrij sterk en robuust, in de zin dat het een hoge belastbaarheid heeft, terwijl het materiaal zelf vrij licht is. Vandaar dat het ook vaak wordt toegepast voor draagconstructies. 

Nadelen van staal

• Gevoelig voor roest
  Staal is van nature roestgevoelig. Zoals hierboven beschreven is daarom een geschikte conservering noodzakelijk om het staal in topconditie te houden en roestvorming tegen te gaan. Roestvorming treedt nog sneller op in de buurt van de kust, industriegebieden en andere omgevingen waar veel zouten en zuren in de lucht zitten. 
  
  
• Slechte isolatie
  Een nadeel van staal is dat het beperkte warmte- en geluidsisolatie biedt. Dit komt doordat staal een goede geleider is, maar het biedt te weinig massa om warmte of geluid te absorberen. Dit houdt in dat er bij stalen kozijnen in woningen veel warmte verloren gaat en je dus extra moet stoken. Gelukkig zijn hier tegenwoordig veel isolatiemogelijkheden voor, wel brengt dit extra kosten met zich mee.
  
  
• Lage brandweerbaarheid
  Zonder maatregelen heeft staal van nature een lage brandweerbaarheid. Daarom is het niet alleen belangrijk, maar zelfs verplicht om maatregelen te nemen om staalconstructies brandveilig te maken. Dit kan met bijvoorbeeld de toepassing van een brandwerende coating. Zo’n coating zwelt op wanneer er brand uitbreekt. Door deze coating blijft de staalconstructie langer behouden en blijft er meer tijd over om vuur te blussen en voor eventuele evacuatie. 

Voorbeeld van een staalconstructie

Voordelen van hout

• Hoge isolatie
  In tegenstelling tot staal heeft hout een goede isolerende werking. De isolerende eigenschappen zijn tot wel 400 keer hoger dan die van staal.
  
  
• Goed te onderhouden
  Hout vraagt weinig onderhoud, ondanks dat nog vaak anders wordt gedacht. De hoeveelheid onderhoud verschilt wel per houtsoort. Zo zijn duurdere houtsoorten onderhoudsvriendelijker.
  
  
• Volledig recyclebaar
  Hout is misschien wel het materiaal dat het makkelijkst te recyclen valt. Dit komt omdat er voor het recyclingproces geen grote hoeveelheden energie nodig zijn. Houtbouw heeft een groot CO2-voordeel. Bovendien is hout ook volledig biologisch afbreekbaar. Als het niet wordt gerecycled wordt het materiaal dus vanzelf afgebroken zonder dat er afval achterblijft. 
  
  
• Hout is brandveilig
  Je zou het misschien niet direct denken, maar hout is juist een brandveilig materiaal. Bij brand verkoolt het materiaal. Hierdoor wordt de verspreiding van het vuur vertraagd. Wanneer hout vlam vat blijft de draagkracht nog lang behouden, waardoor het niet direct bezwijkt. Om het nog langer tegen brand bestand te maken is een brandvertragende coating aan te raden.
  
  
• Hout biedt veel keuzemogelijkheden
  Net als staal is er bij hout veel mogelijk om het te personaliseren. Qua formaat, de houtsoort zelf, maar ook om het in verschillende kleuren te schilderen. Een groot voordeel voor architecten.
  
  

Nadelen van hout 

• Hout is een natuurproduct
  Dit betekent dat er vaak noesten in zitten. Deze kunnen als esthetisch ongewenst worden ervaren, maar zijn ook de perfecte plek waar vuilresten zich kunnen ophopen.
  
  
• Kans op ongedierte
  Waar je bij staal geen last hebt van insecten die het materiaal binnendringen, kan ongedierte in hout wel een probleem zijn. Dit gebeurt vaak wanneer het materiaal niet goed wordt behandeld of toegepast. 
  
  
• Kans op houtrot
  Wanneer bouwwerkzaamheden onzorgvuldig worden uitgevoerd bestaat de kans dat het hout gaat rotten. Zo kan houtrot bijvoorbeeld ontstaan door vocht die het materiaal binnendringt. Door de rotting gaat de sterkte van hout achteruit en zo ook de constructie met alle gevolgen van dien. 

Voorbeeld van een houtconstructie

Hout en staal samen toegepast